Zmiany łagodne w sutku

Zdrowie piersi

Przypadki łagodnych zmian sutka są bardzo częste i pojawiają się już o kobiet przed dwudziestym rokiem życia, u kobiet bezdzietnych, miesiączkujących nieregularnie oraz tych, u których przypadki raka sutka występowały w rodzinie

Gruczolakowłókniak (fibroadenoma)

Jedną z najczęstszych zmian łagodnych występującą u kobiet w młodym wieku są gruczolakowłókniaki, które powstają w wyniku rozrostu zarówno tkanki gruczołowej jak i włóknistej
Zmiana ta umiejscowiona jest najczęściej w górnych kwadrantach sutka i występuje w postaci dobrze odgraniczonego, elastycznego, bezbolesnego, łatwo przesuwalnego guzka o średnicy 1-3cm
W około 20% przypadków występuje w postaci mnogiej
Gruczolakowłókniaki nie zwiększają ryzyka zachorowania
na raka piersi jednak zaleca się ich usunięcie w znieczuleniu miejscowym pozostawiając resztę gruczołu

Jeśli zmiany nie usunie się może ona osiągnąć niekiedy wielkość 10-20 cm głównie w czasie ciąży lub przyjmowania egzogennych estrogenów w postaci środków antykoncepcyjnych
Usunięcie jednej zmiany nie gwarantuje, że ten łagodny nowotwór nie pojawi się w przyszłości raz jeszcze, w tej samej lub drugiej piersi.

Zwyrodnienie włóknisto-torbielkowate sutka (mastopatia, dysplazja)

U kobiet pomiędzy 45 a 55 r.ż
najczęściej można spotkać torbielowato-włóknistą chorobę gruczołu sutkowego charakteryzującą się występowanie zarówno licznych lub pojedyńczych zmian drobnotorbielkowych (mastopatia, dysplazja) jak i dużych torbieli w miąższu sutka są będących wynikiem przewlekłych zaburzeń hormonalnych
Można wyróżnić dwie formy torbielkowatego zwyrodnienia sutka
W pierwszej następuje rozrost końcowych odcinków przewodów mlecznych w formie wykształconych torbielek, wysłanych prawidłowym nabłonkiem
W drugiej postaci przeważają zmiany
w formie nawarstwień nabłonka i brodawkowatych wyrośli, prowadzących do wytwarzania nieprawidłowych struktur zrazikowych.

Zmiany mastopatyczne mogą występować jako małe ogniska lub zajmować część lub cały miąższ w jednym lub obu sutkach
Zmiany drobnotorbielkowate często mogą się powiększać tworząc jedną lub kilka torbieli niekiedy tak, że cała pierś wypełniona jest różnej wielkości torbielami
Większość z nich jest bezobjawowa, niektóre z nich mogą objawiać się niewielkimi dolegliwościami bólowymi lub wzmożoną tkliwość piersi tuż przed początkiem miesiączki.

Pierwszym krokiem po stwierdzeniu zmian torbielkowatych będących często wynikiem przewlekłych zaburzeń hormonalnych jest wykonanie badań hormonalnych (poziom hormonów we krwi), głównie hormonów jajnikowych (estradiol, progesteron, testosteron), hormonów przysadki (prolaktyna, luteotropina, follikulostymulina) i tarczycowych.

Torbiele są przestrzeniami wypełnionymi płynem wyczuwalnymi zazwyczaj jako elastyczny guz
W razie wykrycia takiej torbieli i potwierdzenia w badaniu USG torbiel taką należy nakłuć i opróżnić a uzyskaną treść zbadać pod kątem obecności komórek nowotworowych
Torbiele wymagają usunięcia:

- jeśli badanie płynu przyniesie wyniki wskazujące na wielkotorbielowatą postać choroby torbielowato-włóknistej obarczonej zwiększonym ryzykiem rozwoju raka,

- w przypadku krwistego charakteru płynu,

- kiedy zmiana powraca w dość krótkim czasie

Należy pamiętać, że zarówno wśród zmian drobnotorbielkowych, jak i w dużych torbielach może rozwijać się rak sutka.

Brodawczak śródprzewodowy (papilloma intraductale)

Jest to niewielki, łagodny guz, rozwijający się wewnątrz przewodu wyprowadzającego, tuż za brodawką sutkową o średnicy najczęściej kilku milimetrów
Pojedynczy brodawczak zdarza się zwykle u kobiet zbliżających się do menopauzy podczas gdy mnogie brodawczaki występują częściej u młodych kobiet i częściej objawiają się jako wyczuwalny guzek bądź guzki
Najczęstszym objawem brodawczaka jest żółty, surowiczy, niekiedy podbarwiony krwią, wyciek z brodawki sutkowej
Brodawczaki wymagają
usunięcia, gdyż wiążą się z częstszym występowaniem raka sutka
Operacja polega na usunięciu zmienionego przewodu lub fragmentu gruczołu wraz z brodawczakiem.

Wyciek z brodawki sutkowej
Ponieważ sutek jest gruczołem to obecność wydzieliny w jednej lub obu brodawkach, to taka wydzielina nie zawsze jest oznaką choroby

Małe ilości wydzieliny często znajdują się u dziewczyn czy kobiet przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne lub inne leki, w tym uspokajające

U kobiet po okresie karmienia wyciek z brodawki sutkowej ma zwykle wygląd mleka lub surowicy i może być on wynikiem nieprawidłowości hormonalnych i wyciek ma wówczas zwykle wygląd mleka lub surowicy
Wyciek krwisty z brodawki jest najczęściej objawem brodawczaka lub licznych brodawczaków w przewodach mlecznych i niekiedy raka
Brązowa lub zielona wydzielina zdarza się wśród kobiet z torbielowato-włóknistą chorobą sutka natomiast płyn o barwie mleka jest charakterystyczny dla zaburzeń pracy tarczycy lub zażywania niektórych leków
Torbiel mleczna (galactocele)
W czasie połogu u kobiet karmiących piersi często powstaje torbiel gruczołu piersiowego jako wynik zablokowania jednego z wyprowadzających przewodów mlecznych
Torbiel mleczna objawia się jako gładki, tkliwy przy dotyku guzek o zmiennym kształcie
Zazwyczaj nie wymaga leczenia i zanika samoistnie.

Zaczerwienienie lub owrzodzenie brodawki, otoczki lub skóry sutka
Stan zapalny przy krótkim czasie trwania zmiany jest najczęstszą przyczyną zaczerwienienia u kobiet do 30
roku życia
U kobiet po 30
roku życia, zwłaszcza gdy zmiana utrzymuje się długo, należy podejrzewać raka
Zmiany w okolicy brodawki sutka mogą być szczególną postacią raka, wywodzącego się z nabłonka końcowych odcinków mlecznych przewodów wyprowadzających, zwanego rakiem Pageta

Zmiana kształtu lub wielkości sutka
Zmiana kształtu i wielkości sutka może być wynikiem naturalnych przemian miąższu sutka, zwłaszcza u kobiet w okresie pokwitania i menopauzy
Zawsze w takich przypadkach obowiązuje dokładne badanie kliniczne oraz badania mammograficzne

Obrzmienie obu piersi
Jest wyrazem zachwiania równowagi hormonalnej u kobiet miesiączkujących
W przypadku nasilonych dolegliwości należy wykonać badania hormonalne (estrogeny, progestageny, pralaktyna, testosteron, hormony tarczycy)

Zapalenie gruczołu sutkowego (mastitis)
Najczęściej w pierwszych tygodniach karmienia wnikające w głąb piersi przez szczelinowate pęknięcia w obrębie brodawki sutkowej bakterie ropotwórcze przy jednoczesnym zaleganiu wydzieliny mlekowej dochodzi do rozwoju stanu zapalnego sutka
Pojawia się gorączka, nadmierne ucielplenie piersi, ich ból, zaczerwienienie i obrzęk
W ostrym zapaleniu gruczołu piersiowego leczenie polega na podawaniu antybiotyków, natomiast w przypadku powstania ropnia lub ropowicy piersi leczenie polega na nacięciu, opróżnieniu i drenaży ropnia

„Rak piersi” (część publikacji w pdf), 2005 – Śląskie Centrum Zdrowia Publicznego

This article is copyright © 2013